ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ μαθήματα

Με αφορμή την συνεξέταση Γλώσσας -Λογοτεχνίας, ανατρέχουμε σε παλαιότερα θέματα Πανελλαδικών στο μάθημα της λογοτεχνίας. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ  Κωνσταντίνος Καβάφης: Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου  ποιητού εν Κομμαγηνή˙ 595 μ.Χ. Το γήρασμα του σώματος και της μορφής μου είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι. Δεν έχω εγκαρτέρησι καμιά. Εις σε προστρέχω Τέχνη της Ποιήσεως, που κάπως ξέρεις από φάρμακα˙ νάρκης του άλγους δοκιμές, εν Φαντασία και Λόγω. Είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι. — Τα φάρμακά σου φέρε Τέχνη της Ποιήσεως, που κάμνουνε—για λίγο—να μη νοιώθεται η πληγή. (1921) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α1. Τρία από τα βασικά γνωρίσματα της ποίησης του Κ. Καβάφη είναι η πεζολογία, η ιδιότυπη γλώσσα και η χρήση συμβόλων. Για το κάθε ένα από τα παραπάνω γνωρίσματα να γράψετε ένα αντίστοιχο παράδειγμα από το ποίημα που σας δόθηκε. Μονάδες 15 Β1. Στο ποίημα, σύμφωνα με τον Στέφανο Διαλησμά, «...

«Είναι χρυσός η σιωπή και άργυρος ο λόγος.» Τίς βέβηλος προέφερε τοιαύτην βλασφημίαν; τίς χαυνωθείς Aσιανός παραιτηθείς εις μοίραν τυφλήν, βωβήν, τυφλός, βωβός; Ποίος οικτρός παράφρων ξένος τη ανθρωπότητι, την αρετήν υβρίζων, χίμαιραν είπε την ψυχήν, και άργυρον τον λόγον; Το μόνον μας θεοπρεπές δώρημα, περιέχον τα πάντα — ενθουσιασμόν, λύπην, χαράν, αγάπην· εν τη ζωώδει φύσει μας ανθρώπινον το μόνον! Συ όστις τον αποκαλείς άργυρον, δεν πιστεύεις το μέλλον, λύον την σιγήν, μυστηριώδες ρήμα. Συ εν σοφία δεν τρυφείς, πρόοδος δεν σε θέλγει· με την αμάθειαν — χρυσήν σιγήν — ευχαριστείσαι. Νοσείς. Είν’ η αναίσθητος σιγή βαρεία νόσος, ενώ ο Λόγος ο θερμός, ο συμπαθής, υγεία. Σκιά και νυξ είν’ η Σιγή· ο Λόγος, η ημέρα. Ο Λόγος είν’ αλήθεια, ζωή, αθανασία. Λαλήσωμεν, λαλήσωμεν — σιγή δεν μας αρμόζει αφού εις το ομοίωμα επλάσθημεν του Λόγου. Λαλήσωμεν, λαλήσωμεν — αφού λαλεί εντός μας η θεία σκέψις, της ψυχής άυλος ομιλία. K.Π.ΚΑΒΑΦΗΣ

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης Ποιητική Προδίδετε πάλι την Ποίηση, θα μου πεις, Την ιερότερη εκδήλωση του Ανθρώπου Τη χρησιμοποιείτε πάλι ως μέσον, υποζύγιον Των σκοτεινών επιδιώξεών σας Εν πλήρει γνώσει της ζημιάς που προκαλείτε Με το παράδειγμά σας στους νεωτέρους. - Το τι δ ε ν πρόδωσες ε σ ύ να μου πεις Εσύ κι οι όμοιοί σου, χρόνια και χρόνια, Ένα προς ένα τα υπάρχοντά σας ξεπουλώντας Στις διεθνείς αγορές και τα λαϊκά παζάρια Και μείνατε χωρίς μάτια για να βλέπετε, χωρίς αυτιά Ν' ακούτε, με σφραγισμένα στόματα και δεν μιλάτε. Για ποια ανθρώπινα ιερά μάς εγκαλείτε; Ξέρω : κηρύγματα και ρητορείες πάλι, θα πεις. Ε ναι λοιπόν! Κηρύγματα και ρητορείες. Σαν π ρ ό κ ε ς πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις Να μην τις παίρνει ο άνεμος.

Βιογραφικά στοιχεία «Είμαι Κωνσταντινουπολίτης την καταγωγήν, αλλά εγεννήθηκα στην Αλεξάνδρεια - σ' ένα σπίτι της οδού Σερίφ· μικρός πολύ έφυγα, και αρκετό μέρος της παιδικής μου ηλικίας το πέρασα στην Αγγλία. Κατόπιν επισκέφθην την χώραν αυτήν μεγάλος, αλλά για μικρόν χρονικόν διάστημα. Διέμεινα και στη Γαλλία. Στην εφηβικήν μου ηλικίαν κατοίκησα υπέρ τα δύο έτη στην Κωνσταντινούπολι. Στην Ελλάδα είναι πολλά χρόνια που δεν επήγα. Η τελευταία μου εργασία ήταν υπαλλήλου εις ένα κυβερνητικόν γραφείον εξαρτώμενον από το υπουργείον των Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου. Ξέρω Αγγλικά, Γαλλικά και ολίγα Ιταλικά».       Αυτοβιογραφικό σημείωμα του Κ.Π. Καβάφη                                     Ο Κ. Καβάφης γεννήθηκε το 1863 στην Αλεξάνδρεια. Ένατο παιδί του Πέτρου και της Χαρίκλειας Καβάφη, έζησε τα...